मराठी साहित्य व व्याकरण (Proverbs & Wisdom)
५० प्रसिद्ध मराठी म्हणी व त्यांचे अर्थ (Top Marathi Proverbs)
Explore the timeless folk wisdom of traditional Marathi proverbs (म्हणी) with detailed explanations, context, and usage for school students and language lovers.
| मराठी म्हण | म्हणीचा सविस्तर अर्थ (Meaning & Context) |
|---|---|
| अति तिथे माती | कोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक हा नेहमी वाईट किंवा नुकसानीचा ठरतो. |
| आयत्या बिळात नागोबा | दुसऱ्याने केलेल्या मेहनतीचा किंवा कष्टाचा स्वतः आयता फायदा घेणे. |
| ऐकावे जनाचे, करावे मनाचे | सर्वांचे मत व विचार ऐकून घ्यावेत, पण निर्णय स्वतःच्या बुद्धीने विचारपूर्वक घ्यावा. |
| उथळ पाण्याला खळखळाट फार | ज्याच्याकडे ज्ञान किंवा कर्तृत्व कमी असते, तोच जास्त बढाई मारतो. |
| एका हाताने टाळी वाजत नाही | कोणत्याही भांडणात किंवा विवादात दोन्ही बाजूंची काहीतरी चूक असतेच. |
| कडू कारले तुपात तळले, साखरेत घोळले तरी कडू ते कडूच | मूळचा वाईट स्वभाव कितीही प्रयत्न केले तरी बदलत नाही. |
| कर नाही त्याला डर कशाला | ज्याने काही चूक किंवा पाप केलेले नाही, त्याला कोणाचीही भीती बाळगण्याची गरज नसते. |
| कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाही | क्षुद्र व दुष्ट लोकांच्या केवळ वाईट चिंतण्याने चांगल्या माणसाचे नुकसान होत नाही. |
| गरज सरो आणि वैद्य मरो | आपले काम झाले की ज्याने मदत केली त्याची साधी आठवणही न ठेवणे किंवा उपकार विसरणे. |
| गाढवाला गुळाची चव काय | ज्याला एखाद्या चांगल्या गोष्टीची किंमत किंवा पारख नसते, त्याला त्याचे महत्त्व समजत नाही. |
| चार दिवस सासूचे, चार दिवस सुनेचे | जीवनात प्रत्येकाला कधी ना कधी अधिकार गाजवण्याची वेळ येते. |
| चोराच्या उलट्या बोंबा | स्वतः चूक किंवा गुन्हा करून दुसऱ्यावरच आळ आणणे. |
| जशी देवेच्छा तशी फळे | आपण जसे कर्म करतो, तसेच त्याचे चांगले किंवा वाईट फळ मिळते. |
| झाकली मूठ सव्वा लाखाची | आपले दुर्गुण किंवा कौटुंबिक उणिवा गुप्त ठेवण्यातच आब्रू व शहाणपण असते. |
| थेंबे थेंबे तळे साचे | थोडी थोडी बचत किंवा सातत्यपूर्ण प्रयत्न केल्यास कालांतराने मोठा संग्रह होतो. |
| दाम करी काम | पैशाच्या जोरावर अनेक कठीण कामे सहज साध्य होतात. |
| दुरून डोंगर साजरे | लांबून कोणतीही गोष्ट चांगली व आकर्षक वाटते, पण प्रत्यक्षात जवळ गेल्यावर खरी अडचण समजते. |
| नाव मोठे लक्षण खोटे | केवळ मोठी कीर्ती किंवा प्रसिद्धी असणे, पण प्रत्यक्ष कृती किंवा गुण मात्र शून्य असणे. |
| पाण्यात राहून माशाशी वैर करू नये | ज्यांच्या आश्रयाने किंवा सहवासात राहायचे आहे, त्यांच्याशी वैर पत्करणे अहितकारक असते. |
| बळी तो कान पिळी | जो शक्तिमान किंवा समर्थ असतो, तोच दुर्बलांवर आपली सत्ता गाजवतो. |