संस्कृती व सण (Culture & Heritage)

महाराष्ट्रातील प्रमुख सण आणि संस्कृती (Festivals of Maharashtra)

Celebrate the vibrant folk traditions, culinary delicacies, and spiritual fervor that define the rich festival calendar of Maharashtra.

🚩 गुढीपाडवा (Gudi Padwa)

महिना: चैत्र शुद्ध प्रतिपदा

मराठी नववर्षाचा पहिला दिवस. घराच्या दारात विजयाचे व समृद्धीचे प्रतीक म्हणून उंच गुढी उभारली जाते आणि कडुनिंब-गूळ खाल्ला जातो.

🚩 आषाढी एकादशी व पंढरपूर वारी (Ashadhi Wari)

महिना: आषाढ शुद्ध एकादशी

लाखो वारकरी "ज्ञानोबा-तुकाराम" च्या गजरात शेकडो किलोमीटर पायी चालत विठुरायाच्या भेटीसाठी पंढरपूरला जातात. हा महाराष्ट्राचा सर्वात मोठा सांस्कृतिक सोहळा आहे.

🚩 गणेशोत्सव (Ganeshotsav)

महिना: भाद्रपद शुद्ध चतुर्थी

महाराष्ट्राचा लाडका सार्वजनिक उत्सव. घरोघरी व चौकाचौकात गणपती बाप्पाची मूर्ती स्थापन करून १० दिवस मोदकांचा नैवेद्य व सांस्कृतिक कार्यक्रम होतात.

🚩 बैलपोळा (Pola Festival)

महिना: श्रावण / भाद्रपद अमावस्या

शेतकऱ्यांचा सोबती असणाऱ्या बैलांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा सण. या दिवशी बैलांना सजवून पुरणपोळीचा नैवेद्य दिला जातो.

🚩 दसरा व कोजागरी (Dussehra & Kojagiri)

महिना: अश्विन शुद्ध दशमी व पौर्णिमा

विजयादशमीला आपट्याची पाने (सोने) वाटून शुभेच्छा दिल्या जातात आणि कोजागरी पौर्णिमेला चंद्राच्या प्रकाशात केशरयुक्त आटवलेले दूध पिण्याची परंपरा आहे.

🚩 दिवाळी (Diwali / Deepawali)

महिना: अश्विन-कार्तिक

दीपावली हा दिव्यांचा महासण. आकाशकंदील, रांगोळी, फराळ (लाडू, चकली, करंजी), लक्ष्मीपूजन आणि भाऊबीज अत्यंत उत्साहात साजरी केली जाते.

🚩 मकर संक्रांत (Makar Sankranti)

महिना: पौष (१४/१५ जानेवारी)

सूर्य मकर राशीत प्रवेश करतो. "तिळगूळ घ्या गोड गोड बोला" म्हणत तिळाचे लाडू वाटून स्नेह आणि बंधुभाव वाढवला जातो.

🚩 शिवजयंती (Chhatrapati Shivaji Maharaj Jayanti)

महिना: १९ फेब्रुवारी / फाल्गुन

महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत हिंदवी स्वराज्य संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त पोवाडे, लेझीम आणि भव्य मिरवणुका निघतात.